درمان شناختی رفتاری (CBT) یک روش روان درمانی است که به طور گسترده در زمینه سلامت روان استفاده می شود. عمدتاً اختلالات عاطفی (مانند اضطراب، افسردگی) را تسکین می دهد و با تغییر الگوهای تفکر و رفتار منفی بیماران، توانایی های مقابله را بهبود می بخشد. توابع اصلی آن عبارتند از:تعصبات شناختی را اصلاح کنید،پاسخ های رفتاری را اصلاح کنید،مهارت های حل مسئله را بهبود بخشیدو دارای ویژگی های ساختار، برد کوتاه و کارایی بالا می باشد. اثرات ثانویه شامل جلوگیری از عود و افزایش خودکارآمدی است.

مکانیسم اصلی CBT از طریق استبازسازی شناختیبه بیماران کمک کنید تا باورهای غیرمنطقی را شناسایی کرده و به چالش بکشند (مانند "من محکوم به فنا هستم") و به روشی عینی تر از تفکر روی آورند. برای مثال، برای بیماران مبتلا به فوبیای اجتماعی، درمانگران آنها را راهنمایی می‌کنند تا آزمایش‌هایی را برای تأیید صحت فرضیه «دیگران به من خواهند خندید» انجام دهند. در همان زمان، ترکیب کنیدفعال سازی رفتاریتکنیک هایی مانند افزایش تدریجی فعالیت های اجتماعی، چرخه رفتار اجتنابی را می شکند. تحقیقات نشان می دهد که CBT 50-75٪ در درمان افسردگی موثر است (منبع داده: انجمن روانشناسی آمریکا، 2017).

در کاربردهای خاص، CBT اغلب از ابزارهای استاندارد برای کمک به درمان استفاده می کند. فن‌آوری‌های رایج و اثرات مربوطه به شرح زیر است:

شایان ذکر است که CBT نیاز به راهنمایی یک درمانگر حرفه ای دارد. برخی از موسسات پزشکی مانندبیمارستان اندینگ پکن،مرکز سلامت روان شانگهایارائه درمان های استاندارد CBT. ابزارهای کمکی مربوطه عبارتند از "کتاب کار درمان شناختی رفتاری" (نویسنده: جودیت بک) و "MindShift" و سایر برنامه های بالینی اثبات شده (طراحی شده توسط مرکز سلامت روان انتاریو در کانادا).

روی هم رفته، CBT یک روش معرف روان درمانی مبتنی بر شواهد است و اثربخشی آن توسط سازمان بهداشت جهانی توصیه شده است. در کاربرد واقعی، برنامه باید با توجه به شرایط فردی تنظیم شود و با ترکیب آن با داروها یا سایر روش‌های درمانی (مانند تمرکز حواس) می‌توان اثر را بیشتر بهبود بخشید. بیماران باید پس از ارزیابی حرفه ای خدمات را از موسسات رسمی انتخاب کنند تا از انجام عملیات نادرست توسط افراد غیرحرفه ای جلوگیری شود.

نقل منابع:
1. «درمان رفتاری شناختی: مبانی و کاربردها» - جودیت اس. بک (2011)
2. وب سایت رسمی انجمن روانشناسی آمریکا (apa.org)
3. گزارش بهداشت روانی سازمان جهانی بهداشت (WHO، 2020)