بررسی اجمالی اندومتریوز

آندومتریوز یک بیماری شایع زنان است که به رشد بافت آندومتر در قسمت‌های خارج از حفره رحم مانند تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ، حفره لگنی و غیره اشاره دارد.علائم اصلی عبارتند ازدیسمنوره، درد مزمن لگن، دیسپارونی و ناباروری.علت هنوز کاملاً مشخص نیست، اما ممکن است به ریفلاکس خون قاعدگی، اختلالات ایمنی، ژنتیک و عوامل دیگر مربوط باشد.تشخیص معمولاً باعلائم بالینی، معاینه زنان، تصویربرداری (مانند سونوگرافی) و لاپاراسکوپی.درمان به دو روش دارویی (مانند هورمون درمانی) و جراحی (برداشتن ضایعات) تقسیم می شود که باید بر اساس سن بیمار، علائم و نیازهای باروری به صورت جداگانه انتخاب شوند.

علائم و تظاهرات بالینی

علائم معمول آندومتریوز عبارتند ازبدتر شدن تدریجی دیسمنوره، درد بیشتر در قسمت تحتانی شکم یا ناحیه لومبوساکرال قرار دارد و ممکن است به ران ها نیز سرایت کند.برخی بیماران خواهند داشتدرد لگن غیرقاعدگی، دیسپارونی یا حرکات دردناک روده، در موارد شدید کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می دهد.حدود 30 تا 50 درصد بیماران به دلیل ناباروری عارضه دارند و ضایعات نابجا ممکن است به چسبندگی لگن، انسداد لوله فالوپ یا عملکرد غیر طبیعی تخمدان منجر شود.علاوه بر این، اگر اندومتریوز به مثانه یا روده گسترش یابد، ممکن است باعث ایجاد آن شودتکرر ادرار، هماچوری یا خون در مدفوع.شدت علائم لزوماً به طور مستقیم با دامنه ضایعات متناسب نیست و تشخیص باید از طریق معاینه حرفه ای تأیید شود.

علت و پاتوژنز

در حال حاضر اعتقاد بر این است که اندومتریوز ممکن است مرتبط باشدرفلاکس خون قاعدگیمربوط، یعنی قطعات آندومتر ریخته شده در طول قاعدگی با خون قاعدگی به حفره لگن برمی گردند و رشد می کنند.سایر نظریه ها عبارتند ازمتاپلازی حفره بدن، متاستاز لنفاوی یا عروقیصبر کن عوامل ژنتیکی (بیماران با سابقه خانوادگی 3-10 برابر بیشتر در معرض خطر هستند) و ناهنجاری های ایمنی (ناتوانی در پاکسازی سلول های آندومتر نابجا) نیز نقش مهمی دارند.عوامل محیطی ماننداختلالات غدد درون ریز (مانند دیوکسین ها)ممکن است خطر ابتلا به بیماری را افزایش دهد.در سال های اخیر، مطالعات نشان داده اند که پاسخ التهابی و رگ زایی نقش کلیدی در ایجاد ضایعات دارند.

روش های تشخیص و درمان

تشخیص باید با آن ترکیب شودسابقه پزشکی، معاینه دو دستی زنان، سونوگرافی یا MRI، اما استاندارد طلا استبیوپسی ضایعه لاپاراسکوپی.آزمایشات خون (مانند CA125) می تواند در ارزیابی کمک کند، اما خیلی خاص نیست.درمان ها به دو دسته تقسیم می شوند:دارو(مانند داروهای ضد بارداری خوراکی، پروژستین ها، آگونیست های GnRH) با مهار ترشح استروژن، ضایعات را کوچک می کنند.جراحی(رزکسیون محافظه کارانه یا هیسترکتومی رادیکال) برای موارد شدید یا کسانی که با داروها بی اثر هستند مناسب است.به جوانانی که می خواهند بچه دار شوند توصیه می شود بعد از جراحی از فناوری ترکیبی کمک باروری استفاده کنند.مدیریت درد را می توان با داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (مانند ایبوپروفن) ترکیب کرد.

خلاصه و پیشنهادات زندگی

اگرچه اندومتریوز قابل درمان نیست، اما می توان آن را با آن درمان کردتشخیص زودهنگام، درمان استاندارد و مدیریت طولانی مدتمی تواند به طور موثر علائم را کنترل کند.بیماران باید از فعالیت بیش از حد، ورزش های متوسط ​​(مانند یوگا) برای تسکین درد خودداری کنند و از یک رژیم غذایی متعادل (کاهش غذاهای پرچرب) استفاده کنند.برای نظارت بر تغییرات ضایعات، به ویژه در بیماران پس از عمل، پیگیری منظم لازم است.کسانی که در آمادگی برای بارداری مشکل دارند می توانند با متخصص تولید مثل مشورت کنند.مطالعات نشان می دهد که حدود 60 تا 70 درصد بیماران پس از درمان بهبود قابل توجهی در علائم تجربه می کنند.در حال حاضر شرکت های دارویی داخلی و خارجی مانندبایر (ویسانین)، فایزر (لوپرولید)و سایر تولید داروهای درمانی مرتبط.

با استناد به منابع: 1. "راهنمای تشخیص و درمان اندومتریوز" توسط شعبه زنان و زایمان انجمن پزشکی چین 2. دستورالعمل های بالینی انجمن آمریکایی پزشکی باروری (ASRM) 3. اجماع متخصصان بنیاد تحقیقات جهانی اندومتریوز (WERF) 4. داده های دارویی مدیریت ملی از اطلاعات دارویی (WERF)